Korenmolenaars in de Recourt "Tieleman" tak

English summary: In the Dutch "Tieleman" Recourt branche, two 19th-century generations of windmillers producing grains for bakery products were characterized. The first miller operating a windmill was Anthony Recourt (1761-1825), who married Geertruij Smits in 1783. At the time of his marriage, he lived with his mother Geertuij Stoop & family in Dordrecht outside the Sint Jorispoort, were a number of relatives owned horticulturist land. It is not known yet what made him decide to become a windmiller. Probably he was not inspired by his father Hendrik Recourt. Hendrik seemed an agressive personality, having a drinking problem and who was admitted to the Dordrecht mental institution for several times.
Anthony Recourt alias Rekoert successively was a miller at Poederooijen (approx. 1800, "De Graanmolen"), Groot-Ammers (ao. "De Pauw" 1811- approx. 1820), Lopik (probably "Helpt Elkander", 1822) and Lexmond ("De Vier Gebroeders", 1824-1825). At least four of his children became miller or miller's wife: Geertruij, Arij (origin of the US decendants), Hendrik and Anthonie. Unfortunately, none of the windmills survived but traces can still be found such as the grinding stones of  "De Pauw" at the Educational Centre "Het Liesvelt". At this centre you can visit windmill "De Jonge Sophia", which was transported from Ottoland (1999) and restored using many original parts from various windmills, such as from De Pauw. (Due to strict food regulations, De Jonge Sophia does not produce corn flour for human consumption). Also the foundation stone of  "De Vier Gebroeders" is still visible nearby the highway A27.
Please find below illustrating photo's, most of which were derived from the Dutch Mill database (reference 2). You may also visit the website of Anthony and his family (references 4 and 9).

In de Nederlandse "Tieleman tak" zijn er twee generaties korenmolenaars. Met behulp van de kadastergegevens (ref. 1), de database van verdwenen molens (ref. 2) en de online DTB gegevens van Family Search (ref. 3) is een redelijk beeld van hun leven gekregen. De eerste korenmolenaar was Anthonij Recourt, geboren op 25 september 1761 te Dordrecht, die in zijn jeugd Thoontje werd genoemd (ref. 4). Hoe hij er toe gekomen is om molenaar te worden is nog onbekend, maar inspiratie van zijn vader Hendrik Recourt (Rekoert) lijkt onwaarschijnlijk. De beschikbare bronnen tonen een negatief beeld van deze man die slecht werk leverde, instabiel en zelfs agressief was. Hij is meermaals opgenomen geweest in het Krankzinnigen en Beterhuis te Dordrecht, waaronder in de periode mei 1788 - april 1789 (ref. 5).

Voor zijn huwelijk met Geertruij Stoop woonde Anthonij nog in Dordrecht aan het Steltepaadje, buiten de Sint-Jorispoort. Dit tuinders / warmoeziersland keek uit op de Noordendijk waar o.a. de korenmolen Kijck over den Dijk staat. Wellicht heeft hij daar het vak van korenmolenaar geleerd? In de periode 1785 - 1796 zijn er 6 kinderen geboren te Dordrecht en het is nog niet duidelijk of Anthonij toen al korenmolenaar was.

Het spoor van Anthonij leidt vervolgens naar Poederooijen, waar hij korenmolenaar was van "De Graanmolen". In maart 1800 en juni 1802 zijn zonen Servaas en Antonie daar geboren. Op 1 februari 1805 gaat Anthonij een ruilovereenkomst aan met Dirk van der Wiel uit Gelkenes (Groot-Ammers) en wordt hij korenmolenaar aldaar (ref 6). Uit de huwelijksakte van zoon Hendrik en Bernardina van Tricht blijkt ook dat Anthonij in 1812 korenmolenaar te Gelkenes was (ref. 7).

Vanaf 1811 is Anthonij molenaar van korenmolen De Pauw, afkomstig uit Zaandam en per schip getransporteerd naar Gelkenes (Groot-Ammers). Van de onderkant werd 20 voet afgezaagd en de molen kwam op een stenen onderbouw te staan. De Pauw is in 1926 afgebroken, maar de stenenonderbouw is tot 2004 intakt gebleven (ref. 8).

Onderdelen van de molen zijn verhuisd naar het korenmolen "De Jonge Sophia" bij streekcentrum Het Liesvelt, waaronder oude molenstenen. Nakomeling Luc Recourt poseert op een voormalige De Pauw molensteen en krijgt uitleg van molenaar Frits Vermaat omtrent het werkingsmechanisme van de molen (foto's sep. 2012).

Zeker vier kinderen van Anthonij zijn ook korenmolenaar of korenmolenaarsvrouw geworden.

(1) Geertruij, geboren in 1785 (Dordrecht) en gehuwd met molenaar Hendrik van Tuijl in 1803 te Dordrecht.

(2) Arij (1788, Dordrecht), korenmolenaar en later schipper, gehuwd met Cornelia de Boer in 1813 te Ransdorp.

(3) Hendrik, korenmolenaar bij verschillende molens in Noordeloos, Giessen-Nieuwkerk, Lopik en Dubbeldam. De laatste molen "De Zouw" te Dubbeldam is op 11 november 1839 s'avonds om half zeven afgebrand, waardoor Hendrik, zijn vrouw Barnerdina van Tricht en zijn 7 nog thuiswonende kinderen al hun bezittingen verloren (ref. 9).

(4) Antonie trouwde met Elizabeth Molenaar (1822, Lopik) en werd afwisselend korenmolenaar en broodbakker te Reeuwijk, Hoenkoop, Goudriaan, Lopik, Jaarsveld, Hagestein, Hoenkoop, Willige Langerak en Schoonhoven. Anthonie Rekoert en Elizabeth Molenaar zijn stamouders van de Schoonhovense Rikkoert familie.

Tijdens het huwelijk van zoon Anthonie in 1822, blijkt vader Anthony korenmolenaar in Lopik te zijn. Waarschijnlijk betreft het molen "Helpt Elkander", die in 1832 op naam staat van zoon Hendrik (ref. 10).

Anthonij is op 22 juli 1825 te Lexmond overleden en blijkbaar was hij toen korenmolenaar aldaar (is wat moeilijk te lezen vanaf ongeveer midden, ref. 11).

.. verwelke ons hebben verklaard dat op de tweeëntwintigste julij des avonds om elf uren is overleden Anthonij Rekoert Korenmolenaar oud eenenzeventig jaren geboren van de Dordrecht en thans gewoond hebbende en overleden te Leksmond in de huizinge staande bij den Korenmolen zonder nommer aldaar gehuwd geweest met Geertrui Smits welke nog leeft .... 

Zeer waarschijnlijk betreft het korenmolen "De Vier Gebroeders", waarvan de eerste steen is gelegd op 23 maart 1824 (ref. 12). In de Opregte Haarlemsche Courant van 20 augustus 1825 wordt de molen te koop aangeboden door Arie Rekoert (toevoeging Jan. 2014). Deze Arie was waarschijnlijk de zoon van Anthonie (zie ook webpagina).


















Zijn vrouw Geertruij Smits is na het overlijden van haar man weer naar Lopik verhuisd, waar zonen Servaas en Antonie molenaars waren.
De molen te Lexmond is op 7 juli 1894 verbrand en daarna weer opnieuw opgebouwd (woonhuis bleef toen gespaard). In 1973 werd de romp gesloopt voor de aanleg van de rijksweg A27 (ref. 12). De eerste steen van deze molen is ingemetseld in het talud van de A27 bij Lexmond.

Woonplaatsen Anthonij Recourt (Rekoert) en Geertruij Smits, periode 1783-1825.

Grotere kaart weergeven

Anthonij Recourt is in 1761 geboren te Dordrecht en heeft in zijn jeugd 2 jaar in Gouda gewoond (1766-1768). Daarna is het gezin weer naar Dordrecht verhuisd.

(A) Ten tijde van zijn huwelijk met Geertruij Smits (7 maart 1783), woonde Anthonij aan het Steltenpad te Dordrecht (Warmoeziersland buiten de Sint Jorispoort).

(B) Tot 1805 was hij korenmolenaar op De Graanmolen te Poederooijen en hij heeft toen zijn molen geruild met de molen van Dirk van der Wiel uit Gelkenes (Groot-Ammers).

(C) 1805 tot voor 1822:  Korenmolenaar te Gelkenes, vanaf 1811 op molen De Pauw. Anthonij en zoon Arij hebben in 1813 ook nog kort gemalen op de korenmolen van Ransdorp (ref 13).

(D) 1822: Korenmolenaar te Lopik, waarschijnlijk molen Helpt Elkander.
(E) 1824-1825: Tot aan zijn overlijden was Anthonij korenmolenaar te Lexmond, waarschijnlijk op De Vier Gebroeders. Zijn zoon Arie Rekoert heeft de molen waarschijnlijk verkocht. Weduwe Geertruij Smits weer verhuisd naar Lopik, waar haar zonen Anthonie (& echtgenote Elizabeth Molenaar) en Servaas woonden. In de periode 1832-1835 woonden haar zoon Hendrik & zijn gezin ook in Lopik. Er zijn nu nog nakomelingen in deze regio.


Met dank aan Erica van Dooremalen (kadaster en archiefstukken Dordrecht) en Nelly Sonneveld (database- en kadastergegevens Verdwenen molens).



Referenties

(1) Website www.watwaswaar.nl met links naar de kadasterkaarten 1811-1832.

(2) Database van verdwenen molens: www.molendatabase.org .

(3) Inventarisatie van de Familie Search digitale microfiches: www.genver.nl.

(4) Webpagina van Anthonij Recourt: www.recourt.eu/index_bestanden/A61_Anthony1761.htm.

(5) Folio 35 uit het "Register van de Manspersonen die wegens krankzinnigheid of debauches ten laste van Stads Krankzinnig en Beterhuis binnen Dordregt voor 't geheel off ten deele zijn geconfimeerd beginnende met het jaar 1761" (1761-1804). Inventarisatie door Erica van Dooremalen. Dordrecht juni 2011. Bron: Erfgoedcentrum DiEP, Archief 22, Inventarisnummer 415 (weblink, zie nummer 9 in de lijst).

(6) Database van verdwenen molens, www.molendatabase.org nr.5854 "De Graanmolen".
(7) Burgelijke stand Huwelijk Nieuwpoort 1812, akte 4 (Familysearch weblink).
(8) Database van verdwenen molens, www.molendatabase.org nr.1850 "De Pauw".
(9) Database van verdwenen molens, www.molendatabase.org nr.2333 "De Zouw", de webpagina van Hendrik Recourt alias Rekoert. Jaarboek 2008 pp 231-232, Historische Vereniging Oud-Dordrecht.
(10) Database van verdwenen molens, www.molendatabase.org nr.1047 "Helpt Elkander".
(11) Burgelijke stand Overlijden Leksmond 1825, akte 10 (Familysearch weblink).
(12) Database van verdwenen molens, www.molendatabase.org nr.5686 "De Vier Gebroeders".
(13) Webpagina zoon Arij Rekoert : Het einde van de korenmolen in Ransdorp (1814). 

Toevoeging aan referentie 9: Artikel uit de "Dordrechtse Courant", 16 november 1839, blad 2.

Hendrik Recourt (49 jaar) was getrouwd met Barnerdina van Tricht (46 jr) en de 7 kinderen waren: Geertruij (20 jr), Gerardina (19 jr), Tonia (16 jr), Anthonij-Hendrik (13 jr), Gerardus (10 jr), Niesje (9 jr) en Anna Maria (1 jr).  De oudere kinderen Francina (27 jr), Anthonie (26 jr) en Johanna (24 jr) waren al getrouwd. Niesje en Servaas overleden resp. in okt. 1829 (4 jr) en juli 1839 (6 jr). 

***

Kadastergegevens uit 1832

In 1832 is Nederland voor het eerst volledig in kaart gebracht. Met hulp van Erica van Dooremalen is het gelukt om Dortse kadastrale gegevens boven water te halen en een aantal Recourt voorvaderen geografisch te lokaliseren. Het leuke is dat er met deze gegevens een goede indruk ontstaat van de voormalige woon- en werklokaties. Erica heeft nog veel meer gegevens uit het archief van Dordrecht geïnventariseerd, getranscribeerd en gecatagoriseerd.

De Nederlandse stamvader Hendrik Ro(u)court is zeer waarschijnlijk als Warmoezier (groentekweker) naar Nederland gekomen. We vinden in het kadaster van 1832 drie nakomelingen die (tuin/warmoezier) percelen bezitten buiten de Sint Jorispoort oftewel, sectie C "Oost Buiten". De eerste gegevens staan in een Picasa webalbum, waarbij de lokaties gekoppeld zijn aan Google maps. Dit album Recourt kadaster, zal verder worden uitgebreid.

De belangrijke weblinks op een rijtje, waarin nog meer familiegegevens te vinden zijn:

www.watwaswaar.nl : via deze site kun je toegang krijgen tot de kadasterkaarten uit 1832
http://d-compu.dyndns.org/kadaster/ : een overzicht van geïnventariseerde kadasterpercelen in de regio Dordrecht, op verschillende manieren doorzoekbaar (werk van Erica).
http://d-compu.dyndns.org/gensearch/ : Genealogie Dordrecht en omgeving Erica van Dooremalen

www.dordrechtmonumenteel.nl : veel gegevens over het Dordrecht van vroeger, inclusief genealogie links.
www.archieven.nl : o.a. adresboeken van Dordrecht vanaf 1854.

Een dagje Stambomen op de Stek 13 in Dordrecht.

Het werd tijd om het archief van Dordrecht weer eens te bezoeken. De laatste keer was 1981 .... Dus met volle moed in de sneltrein naar Rotterdam en om negen uur stipt op het station van Dordrecht. Eerst langs de vroegste gebieden van de familie Recourt in Dordrecht: het Warmoersiersland vanaf de Sint Joris Poort bij het Kasperse pad.

De Sint Jorisbrug is snel gevonden. Deze foto geeft het zicht "naar buiten". Vroeger was hier de Sint Joris poort met daarbuiten tuinen waar groente en fruit gekweekt werd en vervolgens verkocht in de stad. Hier verdienden de Recourts van de eerste Dortse generaties hun brood. Het is nu natuurlijk allemaal bebouwd.

Al wandelend kwam ik aan de rechterzijde een poortje tegen met een afbeelding van Sint Joris:

Dit is zo'n beetje de plek waar vroeger de familie Recourt een groententuin bezat, dus natuurlijk even door het poortje heen .........

Een mooi binnentuintje, tussen de bebouwing in. Leuk om even in de buurt van de eerste grond van Hendrik Roucourt (ca 1700) te staan.

Een nog een plaatje vanaf de andere kant. Als je hier doorloopt kom je in het Karperspad uit. Tussen de oude stadsgracht en het Kasperspad, aan de zijde van de Sint-Joris weg, zou ongeveer de locatie van de "Thuyn van Recourt"" in de 18de eeuw zijn geweest.

En onderstaand plaatje is weer op het kruispunt met de Sint Joris weg. Linksaf is weer richting de Sint Joris brug.

Na dit bezoekje aan de "heilige gronden" op weg naar de Stek nr 13, de plek van het stadsarchief "Diep". De brug over en rechts een stukje Vest en al snel gevonden.

Inschrijven ging soepel en bleek gratis ( in Hasselt, Belgie moet er betaald worden). In de studiezaal een korte uitleg gekregen over de procedures en waar de microfilms te vinden zijn. Was toch weer even wennen, want ieder archief heeft zo zijn eigen systeem. Handig in Dordrecht is het formaat van de microfiches: ongeveer A6 kaartjes die je makkelijk in een reader schuift. Tevens een mooi kopieerapparaat waarmee je van interessante stukken een hardcopy kan maken (50 cent per stuk).

Ik ben begonnen  met de trouwakte van Hendrik Roucourt en Lucretia van der Blieck. Ik heb daar in 1981 ook een kopie van gemaakt, maar de goede bronnen niet opgeschreven. En dat was een van de redenen van het bezoek van vandaag: de juiste referenties vermelden. Ik ben toch nog een uur bezig geweest om deze trouwakte weer boven water te halen... Enerzijds moest ik natuurlijk weer wennen aan het Dordtse systeem, maar anderzijds was ik eerst verkeerd aan het zoeken: bij de Nederlands Hervormde trouwakten. En Henricus was katholiek dus ................

Uiteindelijk toch gevonden:

  

En nu wel de goede referentie erbij:  Gemeentearchief Dordrecht. Trouwboeken Andersgezinden: (oud) katholiek. Archiefnummer 11. Inventarisnummer 96 (jaren 1682-1698). Fiche 125. 

Later op de dag heb ik Hendrik ook nog gevonden in het Burgerboek, waarin hij na betaling formeel inwoner van Dordrecht is geworden (november 1698). Hij was toen al getrouwd. Er is ook een microfiche met een overzichtstabel, die ik eerst even geraadpleegd heb alvorens de akte op te sporen.

Ook van bovenstaande akte de juiste referentie: Gemeente archief Dordrecht. Burgerboeken. Archiefnummer 3. Inventarisnummer 1975. Folio 131 (Folio's 118v - 140 v), Fiche 11 (1698).

Dat Hendrik katholiek was, blijkt ook uit zijn eerste zoon: Tilmannes, katholiek gedoopt op 14 april 1698.

We lezen boven de correctie spelling van de achternaam toen hendrik Nederland binnenkwam: Roucourt. Verder de peter (Theodorus) en meter (Maria) en ik denk dat dit broer Dirk (brouwer te Diest) en zus Maria zijn geweest. Verder wordt Lucretia vander Blieck als "acatgolica" genoemd. Zij was dus niet-katholiek. Ook weer even de juiste referenties: Gemeente archief Dordrecht. Archiefnummer 11. Inventarisnummer 84. Jaren 1693-1699. Fiche 3. Doopboek katholieken, Parochie Voorstraat.

Niet van alle kinderen afdrukken gemaakt. Foto's vanaf het scherm van de reader gaat ook, weliswaar mindere kwaliteit en wat onscherp, maar nog wel leesbaar (onderste regel).

Het tweede kind van Hendrik en Lucretia: dochter Neeltje. Gedoopt op 11 december 1699 en wel Nederlands Hervormd! Archiefnummer 11. Inventarisnummer 7 (jaar 1699). Fiche 124. Doopboek.

Voor de overige kinderen heb ik gebruik gemaakt van de klapper die een overzicht geeft van de dopen enwel: DTB 8 (1704-1737), DTB 9: 1738-1777 en DTB 10 (1777-1811). Deze zitten allen in 1 gebonden band. Ook de ondertrouwdatum staat er bij. Erg handig.

  

Ik heb van de andere Recourt pagina's in deze klapper ook maar even foto's gemaakt, dan kan de stamboom verder gecomplimenteerd worden  Klapper dopen: 11.08-11.10: No-Ro (1704-1811).

De Nederlandse stamvader Hendrik is op zijn 45ste overleden. Best wel jong dus en begraven op 30 november 1719. We vinden hem terug in het begraafboek van de Nieuwkerk.

"hendrick roekoert buiten Sint Joris port bij het koningsplein. Het Koningsplein heb ik buiten de St. Joris poort nog niet kunnen vinden. (Archiefnummer 11, Inventarisnummer 67, jaar 1719 (30 november). Fiche 280, begraafboek Nieuwkerk.

En wat nog meer: de stamlijn verder omhoog het huwelijk van Tieleman met Anna Montae die op 20 februari 1722 in ondertrouw zijn gegaan en op 8 maart 1722 zijn getrouwd. Ze woonden beiden buiten de Sint Joris poort dus zoon en dochter van twee Warmoesiers families en verliefd geworden tussen de bonen?

 

Referentie: Gemeentearchief Dordrecht. Archiefnummer 11. Inventarisnummer 89 (dus DTB 89). Jaar 1722. Fiche 31 (trouwboeken).\

Tieleman overlijdt te Dordrecht op 20 augustus 1773. Begraafboeken. Archiefnr: 11. Inventarisnr: 71. Jaar 1773. Fiche 340.

En ik blijf de stamlijn even volgen: eerste zoon van Tieleman en Anna: Hendrik, gedoopt op 12 december 1724, een foto vanaf het scherm (onderste regel):

Doopboeken NH. Archiefnummer 11. Inventarisnummer 9. Jaar1724. Fiche 149.

Hendrik Recourt is 2 keer getrouwd geweest. Van het eerste huwelijk enkel een foto:

Ondertrouw Hendrik Recourt met Maaijken Langvaart op 11 augustus 1746 (akte 13 augustus?). Archiefnr: 11 Inventarisnummer 91. Jaar 1746. Fiche 55 (Trouwboek NH).

Van het tweede huwelijk een scan want die volgt de stamlijn en geeft ook wat meer informatie. Hendrik was weduwe van Maaijken en woonde ook buiten de Sint Joris poort. Zijn tweede vrouw Geertuij Stoop komt uit Zwijndrecht en woonde in de Voorstraat bij de Wijnbrug. Zij was samen met met haar goede vriendin Adriana Donraat(?), dochter van Jan Meute (?).  Ze zijn op 7 mei 1758 getrouwd.








Archiefnummer 11. Inventarisnummer 91 (DTB 91). Jaar 1758. Fiche 55. Trouwboek.

Hendrik overlijdt op 25 mei 1793. Begraafboeken. Archiefnr: 11, Inventarisnummer 71. Jaar 1793. Fiche 360. Hier wordt het Caspers pat genoemd. Op de vorige overlijdensakten het Konngsplein.









Het tweede kind van Hendrik en Geertruida is Antonij, gedoopt op 25 september 1761 te Dordrecht, niet zo spannende info maar toch:

Doopboeken NH. Archiefnummer 11. Inventarisnummer 9. Jaar 1761. Fiche 186.


En dan ook nog het huwelijk van Anthonij, de ondertrouw vindt op 20 februari 1783 met Geertuy Smits plaats. Ze trouwen op 9 maart 1783.

Trouwboek. Archiefnummer 11: Inventarisnummer 93. Jaar 1783. Fiche 92.


Zo, dat is al een heel eind. Niet allemaal even spannende info, maar wel nuttig om het op deze manier bij elkaar te hebben.

wordt nog een beetje vervolgd